Thông qua công tác công tố, kiểm sát xét xử các vụ án hình sự trong thời gian từ 01/10/2024 đến 30/11/2025, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 - Hưng Yên nhận thấy tình hình vi phạm, tội phạm về ma túy trên địa bàn vẫn còn diễn biến phức tạp, đã khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử 102 vụ/138 bị can (chiếm khoảng 37% tổng số vụ án đã khởi tố).
Số người nghiện bị Tòa án áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc 41 trường hợp. Bên cạnh đó, thông qua việc phối hợp nắm thông tin tình hình tội phạm nói chung và các đối tượng liên quan đến việc sử dụng ma túy nói riêng trên địa bàn 20 xã thuộc thẩm quyền công tố của Viện kiểm sát khu vực 7, xác định số lượng người nghiện đang cai nghiện ngoài cộng đồng và những người thuộc diện quản lý sau cai nghiện tập trung nhiều ở các xã như: Thái Thụy, Đông Hưng, Bắc Tiên Hưng, Nam Đông Hưng, Đông Quan, Đông Thụy Anh.
Theo quy định tại Điều 256a Bộ luật hình sự được sửa đổi, bổ sung năm 2025, thì người nào đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế; đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy; đang trong thời hạn 02 năm kể từ ngày hết thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy và trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy thì bị xử lý về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”. Từ thời điểm 01/7/2025, cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố 02 vụ/02 bị can về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại Điều 256a Bộ luật Hình sự được sửa đổi, bổ sung năm 2025. Cụ thể:
Vụ thứ nhất: Khoảng 08 giờ 30 phút ngày 18/8/2025, tại gian bếp của gia đình P.T.L thuộc thôn Tuân Nghĩa, xã Nam Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên, P.T.L đã có hành vi sử dụng trái phép ma túy loại Methamphetamine, bị Công an xã Nam Thái Ninh kiểm tra phát hiện. P.T.L là đối tượng đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy tại Quyết định số 39/QĐ- UBND ngày 11/7/2025 của Chủ tịch UBND xã Nam Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên.
Vụ thứ hai: Khoảng 21 giờ ngày 07/9/2025, tại đoạn đường thuộc thôn Thuần Tuý, xã Đông Hưng, N.V.Đ sinh năm 1999, trú tại thôn Thuần Tuý, xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên đã có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, loại Methamphetamine. Đ là đối tượng đang trong thời hạn thực hiện Quyết định số 25 ngày 06/5/2025 của Chủ tịch UBND xã Đông Hưng, tỉnh Hưng Yên về quản lý sau cai nghiện ma tuý theo quy định của Luật phòng, chống ma túy.
Qua các vụ án tàng trữ trái phép, sử dụng trái phép chất ma túy, thì thấy các đối tượng tái sử dụng và tái nghiện ma túy sau cai nghiện là do các đối tượng không làm chủ được bản thân để vượt qua cảm giác thèm ma túy, tiếp tục tụ tập hoặc tìm đến những người đang sử dụng ma túy hoặc các địa điểm sử dụng ma túy. Một trong những nguyên nhân, điều kiện dẫn đến người đã cai nghiện lại tiếp tục sử dụng ma túy là do môi trường, cộng đồng. Do vậy, môi trường “sạch” ma túy có ý nghĩa quyết định làm giảm tình trạng người nghiện ma túy. Bên cạnh đó còn yếu tố tâm lý, người sau cai nghiện khi về với cộng đồng mà gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm, bị những người xung quanh có thái độ e ngại thì họ sẽ giảm niềm tin vào việc tái hòa nhập cộng đồng, dẫn đến họ tiếp tục tìm đến ma túy để sử dụng. Mặt khác công tác giáo dục, quản lý, giám sát đối với các đối tượng sau cai nghiện hoặc sau khi chấp hành xong hình phạt tù về tội liên quan đến ma túy tại địa phương còn có lúc chưa chặt chẽ nên hiệu quả chưa cao.
Để góp phần phòng chống tội phạm, vi phạm về ma túy, nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện ma túy, ngăn ngừa tình trạng các đối tượng sử dụng ma túy, cũng như giúp cho những người sử dụng ma túy nâng cao nhận thức về quy định của pháp luật đối với việc xử lý các hành vi vi phạm Luật phòng chống ma túy, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 - Hưng Yên kiến nghị Chủ tịch UBND các xã chỉ đạo tăng cường thực hiện các biện pháp để phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về ma túy. Cụ thể:
Thứ nhất, chỉ đạo Công an xã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chính quyền cơ sở nắm, quản lý chặt chẽ các đối tượng cai nghiện ma túy tại cộng đồng, đối tượng sau cai nghiện hoặc chấp hành xong bản án về tội phạm ma túy trở về địa phương sinh sống; đẩy mạnh các hình thức tuyên truyền các quy định của pháp luật về xử lý các tội phạm liên quan đến ma túy, đặc biệt là quy định mới của pháp luật hình sự về xử lý đối với người sử dụng ma túy.
Thứ hai, chỉ đạo chính quyền, tổ chức đoàn thể, trạm y tế của xã tích cực phối hợp với gia đình các đối tượng hỗ trợ người nghiện tái hòa nhập thông qua cách ứng xử đúng đắn với người cai nghiện, quan tâm, chia sẻ, động viên, giúp đỡ họ ý thức được giá trị bản thân và niềm tin vào tương lai; giới thiệu việc làm để họ tham gia lao động, nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng.
Thứ ba, chỉ đạo Công an xã thường xuyên tuần tra, nắm bắt kịp thời thông tin các đối tượng có biểu hiện liên quan đến ma túy để cảm hóa, góp phần tạo ra môi trường tích cực, địa bàn không có chất gây nghiện, cùng với sự hỗ trợ của người thân, bạn bè giúp cho người nghiện dễ dàng giữ vững quyết tâm từ bỏ ma túy. Kịp thời biểu dương những người đã từ bỏ được ma túy, tham gia tích cực lao động sản suất, có việc làm và ổn định cuộc sống. Động viên họ trở thành những tuyên truyền viên, phối hợp cùng Công an xã tuyên truyền vận động, thuyết phục mọi người tránh xa ma túy./.
Phạm Thị Yến - Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 - Hưng Yên