VKSND khu vực 1 tỉnh Hưng Yên: Đột phá phối hợp liên ngành, nâng cao chất lượng giải quyết nguồn tin về tội phạm từ cơ sở

Ý nghĩa chiến lược: Đổi mới tư duy phối hợp, kiểm sát chặt chẽ từ "giờ đầu"

Hội nghị giao ban quý III/2026 mang ý nghĩa chiến lược cốt lõi trong việc cụ thể hóa các mục tiêu cải cách tư pháp của ngành Kiểm sát nhân dân, trọng tâm là hướng về cơ sở. Kể từ khi quy định giao quyền kiểm tra, xác minh sơ bộ nguồn tin về tội phạm cho lực lượng Công an cấp xã có hiệu lực, yêu cầu đặt ra đối với công tác kiểm sát đầu vào ngày càng nặng nề. Do đó, hội nghị chính là giải pháp kịp thời nhằm thống nhất nhận thức pháp luật, xóa bỏ các "khoảng mờ" về nghiệp vụ giữa lực lượng thực thi trực tiếp và cơ quan tiến hành tố tụng cấp trên.

Việc lãnh đạo liên ngành Kiểm sát - CSĐT cấp tỉnh trực tiếp đối thoại với 16 Công an xã, phường đã chuyển trạng thái từ kiểm sát "hậu kiểm" sang "chủ động bám sát, hướng dẫn, đồng hành". Ý nghĩa lớn nhất của cơ chế giao ban này là đảm bảo cho mọi hoạt động tố tụng ban đầu của Công an xã được đặt dưới bệ đỡ pháp lý vững chắc, giúp ngăn ngừa các vi phạm, sai sót nghiệp vụ ngay từ những giờ đầu, ngày đầu khi vụ việc phát sinh tại địa bàn dân cư.

Kết quả đạt được: Xây dựng lưới sàng lọc tội phạm vững chắc từ cơ sở

Dưới sự điều hành sát sao của đồng chí Viện trưởng Phạm Đức Kiên, công tác phối hợp liên ngành thời gian qua đã gặt hái được những kết quả mang tính bản lề, bộc lộ rõ nét qua hiệu quả giải quyết nguồn tin hình sự. Lực lượng Công an các xã, phường trên địa bàn quản lý đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, thực hiện việc tiếp nhận, phân loại và xác minh ban đầu cơ bản nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định, giảm thiểu tối đa tình trạng chậm trễ hoặc bỏ quên nguồn tin.

Điểm sáng nổi bật trong giai đoạn qua là tính chủ động hiệp đồng tác chiến cao giữa Kiểm sát viên và Điều tra viên. Các bên đã kịp thời trao đổi thông tin để định hướng xác minh, thu thập chứng cứ ngay từ giai đoạn tiền tố tụng, giúp việc thiết lập hồ sơ ban đầu chặt chẽ, đẩy nhanh tiến độ xử lý và nâng cao tỷ lệ phá án.

 Các đại biểu tham dự Hội nghị tập trung trao đổi, đánh giá công tác phối hợp trong tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và điều tra vụ án hình sự.

Bên cạnh đó, mô hình "1 kèm 1" do VKSND khu vực 1 triển khai đã phát huy hiệu quả tối đa. Việc phân công cụ thể 16 Kiểm sát viên phụ trách độc lập 16 địa bàn, đồng thời thông báo lịch trực nghiệp vụ hằng tháng đã tháo gỡ triệt để điểm nghẽn thông tin. Mọi vụ việc khẩn cấp xảy ra ngoài giờ hành chính đều có Kiểm sát viên đồng hành hướng dẫn kịp thời, tạo sự thông suốt tuyệt đối trong quy trình phối hợp.

Nhận diện vướng mắc và giải quyết thấu đáo "nút thắt" pháp lý

Với tinh thần thẳng thắn, tự soi, tự sửa đặc trưng của ngành, đồng chí Nguyễn Văn Bái - Đại diện Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh cùng lãnh đạo VKSND khu vực 1 đã tập trung mổ xẻ, chỉ rõ các dạng vi phạm, tồn tại phổ biến của lực lượng Công an cấp xã, từ đó đưa ra hướng xử lý dứt điểm.

 Đồng chí Nguyễn Văn Bái hướng dẫn, giải đáp một số nội dung khó khăn, vướng mắc được nêu ra tại Hội nghị.

Đối với các vụ việc nhạy cảm liên quan đến tranh chấp tài sản, đòi nợ, xô xát cố ý gây thương tích, hội nghị quán triệt tư duy khách quan, toàn diện. Yêu cầu đặt ra là phải bảo vệ nghiêm ngặt quyền con người, phân định nghiêm minh ranh giới giữa hình sự và dân sự, hành chính, kiên quyết chống tư duy "hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế" hoặc ngược lại, thờ ơ, nể nang dẫn đến bỏ lọt tội phạm.

Về nghiệp vụ xử lý tai nạn giao thông đặc thù xảy ra trên các đoạn đường chưa bàn giao, chưa cho phép lưu thông, hội nghị đã tháo gỡ được điểm nghẽn lớn về mặt nhận thức. Các đơn vị thống nhất phải xác minh kỹ tình trạng pháp lý của tuyến đường để xác định đúng tội danh, tuyệt đối không áp dụng luật máy móc, không để sót lọt hành vi vi phạm pháp luật dưới góc độ các tội danh khác.

Kỷ luật lập hồ sơ và quản lý chứng cứ cũng được hội nghị siết chặt. Các đơn vị đã thống nhất chuẩn hóa quy trình thu thập, sắp xếp dữ liệu điện tử như camera an ninh, dữ liệu điện thoại và bảo quản vật chứng từ cấp xã, đảm bảo tính nguyên vẹn, hợp pháp của nguồn chứng cứ khi chuyển giao cho cơ quan điều tra cấp trên.

Phương hướng thời gian tới: 5 nhiệm vụ trọng tâm mang tính đột phá

Phát biểu chỉ đạo định hướng nhiệm vụ, đồng chí Viện trưởng Phạm Đức Kiên yêu cầu các đơn vị cần quyết liệt triển khai các phương hướng đột phá nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác trong tình hình mới.

Trước hết, liên ngành cần chuyên sâu hóa nội dung giao ban định kỳ, dịch chuyển nội dung theo hướng đi sâu vào hướng dẫn nghiệp vụ thông qua các chuyên đề cụ thể, các vụ việc giả định sát với diễn biến thực tế tội phạm. Đồng thời, kích hoạt phương châm "Chủ động từ sớm, tháo gỡ từ xa", yêu cầu Kiểm sát viên và Điều tra viên phụ trách địa bàn phải chủ động ngồi lại xử lý ngay từ những tuần đầu tiên đối với các nguồn tin có dấu hiệu phức tạp hoặc nguy cơ quá hạn luật định, tuyệt đối không để sát ngày hết hạn mới báo cáo xin cơ chế.

Đồng chí Phạm Đức Kiên phát biểu chỉ đạo định hướng nhiệm vụ trong thời gian tới và kết luận Hội nghị.

Nhiệm vụ tiếp theo là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa, tập trung nâng cao kỹ năng trích xuất dữ liệu công nghệ cao ngay từ cấp cơ sở, coi dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ vật chất quan trọng hàng đầu. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh quan điểm khác nhau về mặt pháp lý giữa Kiểm sát viên và Công an xã, các đơn vị phải lập tức tổng hợp bằng văn bản để báo cáo Thường trực Lãnh đạo liên ngành cấp tỉnh cho ý kiến chỉ đạo, tránh kéo dài thời gian giải quyết. Cuối cùng, liên ngành thống nhất lấy hiệu quả chống oan sai làm thước đo thi đua, đưa tiêu chí giải quyết nguồn tin đúng pháp luật làm thước đo xếp loại hàng đầu của lực lượng Công an xã và Kiểm sát viên phụ trách.

Kết luận trọng tâm

Hội nghị giao ban quý III/2026 giữa VKSND khu vực 1, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh và Công an 16 xã, phường trên địa bàn đã đạt được mục tiêu cốt lõi là thống nhất ý chí, chuẩn hóa nghiệp vụ và siết chặt kỷ cương tư pháp ngay từ cơ sở. Việc duy trì chặt chẽ cơ chế phối hợp liên ngành này là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, đảm bảo mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được phát hiện và xử lý kịp thời, đúng quy định.

Đây chính là nền tảng vững chắc để liên ngành Kiểm sát - Công an địa phương hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được Đảng và Nhân dân giao phó, thực hiện nghiêm minh cán cân công lý, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Hưng Yên trong tình hình mới.

                                                                               Đỗ Đức Hiếu - Viện KSND khu vực 1