Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1, tỉnh Hưng Yên trực tiếp kiểm sát công tác tiếp nhận, phân loại, xử lý nguồn tin về tội phạm của Công an cấp xã và việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Điều tra viên là Trưởng Công an xã hoặc Phó Trưởng Công an xã trên địa bàn
Trong thời gian qua, do yêu cầu của việc sắp xếp, sáp nhập các cơ quan nhà nước nói chung, dẫn đến có sự thay đổi lực lượng điều tra trong Công an nhân dân. Đặc biệt, việc bố trí điều tra viên ở công an cấp xã, trong đó có điều tra viên trung cấp là trưởng, phó công an cấp xã, được giao nhiệm vụ, thẩm quyền khởi tố, điều tra vụ án ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn, làm thay đổi hoàn toàn so với trước đây Công an xã chủ yếu nắm tình hình vi phạm tội phạm ban đầu và tiến hành xác minh sơ bộ (nếu có) sau đó chuyển vụ việc đến Công an cấp trên để thụ lý, giải quyết theo thẩm quyền. Ngoài ra, đội ngũ công an xã làm công tác phòng chống tội phạm không đồng đều về trình độ, đặc biệt có những đồng chí trưởng, phó công an xã chưa là điều tra viên hoặc mới bổ nhiệm điều tra viên, dẫn đến chất lượng công tác điều tra án hình sự nói chung và tiếp nhận, thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm nói riêng của công an cấp xã chất lượng hiệu quả chưa cao. Ngoài ra tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật ở cơ sở còn diễn biến phức tạp, việc nâng cao chất lượng kiểm sát nguồn tin về tội phạm là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm mọi tố giác, tin báo về tội phạm do cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp hoặc do cơ quan Công an phát hiện đều được tiếp nhận, phân loại, xử lý kịp thời, đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
Nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả một trong các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của Ngành trong năm 2026 là “Tăng cường trách nhiệm công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, nhất là đối với Công an cấp xã”. Thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 đã chú trọng, tăng cường công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm của Công an các xã trên địa bàn quản lý. Để thực hiện nội dung trên, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 đã xây dựng các Quyết định, kế hoạch, tổ chức các Đoàn kiểm sát trực tiếp đối với 08 Công an các xã, gồm: Xuân Trúc, Ân Thi, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Trãi, Hồng Quang, Tiên Hoa, Tiên Lữ, Hoàng Hoa Thám. Các Đoàn kiểm sát trực tiếp do các đồng chí Đỗ Văn Đặng - Phó viện trưởng làm trưởng đoàn.
Tại các buổi làm việc, sau khi nghe các đồng chí Phó Công an xã phụ trách phòng chống tội phạm của 08 xã báo cáo kết quả công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm. Đoàn kiểm sát trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, sổ sách và tài liệu liên quan. Qua kiểm sát cho thấy: Công an các xã cơ bản thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2021 và 2025) cùng các Thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành, văn bản chỉ đạo của liên ngành cấp trên trong công tác tiếp nhận, thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm; Đã phân công ca trực, cán bộ trực ban theo quy định để tiếp nhận đầy đủ mọi nguồn tin về tội phạm; việc tiếp nhận được lập biên bản; Hệ thống sổ sách cập nhật kịp thời các thông tin theo mẫu; Sau khi tiếp nhận đã tiến hành phân loại nguồn tin về tội phạm, đồng thời báo cáo Lãnh đạo Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên để ủy quyền, phân công Điều tra viên là Trưởng, Phó trưởng Công an xã tiến hành thụ lý giải quyết nguồn tin về tội phạm; tiến hành các hoạt động điều tra, xác minh bảo đảm kịp thời, đúng theo quy định của pháp luật; Thông báo kịp thời đến Viện kiểm sát khu vực 1 về việc tiếp nhận nguồn tin về tội phạm, để chủ động phối hợp trong quá trình phân loại, xử lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm xảy ra trên địa bàn. Tính đến thời điểm kiểm sát, không phát hiện trường hợp nào Công an xã có dấu hiệu không tiếp nhận, xử lý, nguồn tin và bỏ lọt tội phạm.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn kiểm sát cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như: Một số biên bản, tài liệu trong một số hồ sơ còn chưa điền đầy đủ thông tin như ngày, giờ…, thiếu chữ ký của cán bộ, điều tra viên; còn có trường hợp chưa gửi kịp thời các quyết định tạm đình chỉ, phục hồi cho người báo tin về tội phạm… Trên cơ sở đó, Đoàn kiểm tra đã trực tiếp trao đổi, để công an xã khắc phục, sửa chữa. Đặc biệt đoàn đã chủ động hướng dẫn những khó khăn, vướng mắc mà các xã gặp phải để phục vụ nhiệm vụ tiếp nhận, phân loại, xử lý tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố đảm bảo đúng quy định của pháp luật.
Sau khi kết thúc cuộc kiểm sát, Đoàn kiểm sát đã thiết lập biên bản tổng hợp những ưu điểm, tồn tại và tham mưu cho đồng chí Viện trưởng ban hành 08 kết luận, trong đó có 03 kết luận có nội dung kiến nghị, yêu cầu Công an các xã tiếp tục phát huy những ưu điểm đạt được, khắc phục, rút kinh nghiệm đối với những tồn tại đã được chỉ ra. Đồng thời tăng cường công tác bồi dưỡng nghiệp vụ điều tra đối với cán bộ, chiến sĩ làm công tác tiếp nhận, xử lý nguồn tin về tội phạm để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác này, bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều được phát hiện, xử lý nghiêm minh, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.
Đỗ Đức Hiếu - Viện KSND khu vực 1