Đưa Nghị quyết 205 của Quốc hội vào cuộc sống - nhiều giấy khai sinh đã được cấp từ kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8, tỉnh Hưng Yên

Quyền đăng ký khai sinh là quyền nhân thân cơ bản, đầu tiên của trẻ em, là nền tảng pháp lý để Nhà nước công nhận sự tồn tại, danh tính, quốc tịch và xác định mối quan hệ cha, mẹ, con. Giấy khai sinh còn là cơ sở pháp lý để trẻ em được tiếp cận các dịch vụ về y tế, giáo dục…. Việc chưa được cấp Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các cháu, các cháu phải đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế cũng như thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước; đồng thời gây khó khăn cho chính quyền địa phương trong công tác quản lý dân cư, bảo đảm trật tự an toàn xã hội; vi phạm quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Trẻ em, Luật Hộ tịch, Luật Căn cước công dân. 

Nhận thấy, những gia đình có con em chưa được cấp giấy khai sinh trên, nhận thức pháp luật trong lĩnh vực tư pháp, hộ tịch còn nhiều hạn chế nên chưa thực hiện việc đăng ký khai sinh cho các con theo quy định. Xác định đây là trường hợp trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương cần được bảo vệ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8, tỉnh Hưng Yên đã tiến hành tiến hành thu thập tài liệu, xác minh, xác định cả 04 cháu đều có đầy đủ điều kiện để được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật; việc chậm đăng ký khai sinh không xuất phát từ lỗi của các cháu mà đều do những vướng mắc trong tình trạng hôn nhân của người mẹ. Trên cơ sở đó, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 đã ban hành 04 kiến nghị Ủy ban nhân dân (UBND) 04 xã trên địa bàn khu vực nơi mẹ các cháu cư trú, yêu cầu rà soát, kiểm tra các trường hợp quá thời hạn đăng ký khai sinh nhưng chưa được đăng ký khai sinh để vận động, hướng dẫn, hỗ trợ gia đình hoàn thiện hồ sơ và thực hiện đăng ký khai sinh theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định, chỉ đạo tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật nói chung và quy định về hộ tịch, đăng ký khai sinh nói riêng đến toàn thể Nhân dân trên địa bàn; đồng thời cử Kiểm sát viên trực tiếp trao đổi, hướng dẫn mẹ các cháu hoàn thiện các nội dung, tài liệu cần thiết, liên quan để bảo đảm việc đăng ký hộ tịch cho các cháu được kịp thời, thuận lợi.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 8 xác minh tại UBND xã

Trên cơ sở kiến nghị của VKSND khu vực 8, UBND 04 xã đã phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho các cháu để các cháu sớm được chính thức được ghi nhận sự tồn tại hợp pháp của mình, mở ra cơ hội được học tập, chăm sóc và phát triển như bao trẻ em khác.

Tháng 6, hưởng ứng ngày Quốc tế Thiếu nhi 01/6, một ngày lễ toàn cầu được tổ chức hàng năm để tôn vinh trẻ em, nâng cao nhận thức về quyền trẻ em, và là dịp để gia đình, xã hội dành tặng tình yêu thương cũng như những món quà ý nghĩa cho thế hệ tương lai; VKSND khu vực 8 đã phối hợp với UBND xã Ngọc Lâm, tỉnh Hưng Yên (một trong 04 xã bị kiến nghị) tổ chức buổi trao Giấy khai sinh và tặng quà cho cháu Vũ Diệu Linh trong sự cảm động, vui mừng của gia đình và bản thân cháu. Chị Trần Thị Út, mẹ đẻ của cháu Linh xúc động phát biểu cảm nghĩ: Do hiểu biết pháp luật còn hạn chế, vướng mắc trong tình trạng hôn nhân của mình nên cháu Linh sinh ra không làm được ngay Giấy khai sinh. Do vậy, việc cho cháu đi học mẫu giáo gặp khó khăn. Chị đã đi rất nhiều nơi, nhiều cơ quan, đã từng phải viết, xé đi rồi lại viết khoảng 10 đơn khởi kiện nhưng vẫn không được hướng dẫn cụ thể, không làm cách nào để có thể hợp pháp đăng ký khai sinh được cho con. Khi chị đang hoang mang thì may mắn thay Nghị quyết 205 của Quốc hội được ban hành, được sự hướng dẫn của VKSND khu vực 8, đặc biệt là sự quan tâm, tạo điều kiện của đồng chí Chủ tịch UBND xã Ngọc Lâm, sự tận tình, chu đáo của chị cán bộ Tư pháp xã Ngọc Lâm; đến nay, cháu Linh đã được cấp giấy đăng ký khai sinh, được tạo điều kiện để làm các thủ tục bảo hiểm y tế... Chị và gia đình chân thành gửi lời cám ơn tới  VKSND khu vực 8 và UBND xã Ngọc Lâm.

VKSND khu vực 8 phối hợp với UBND xã Ngọc Lâm, tỉnh Hưng Yên trao

Giấy khai sinh và quà cho cháu Vũ Diệu Linh và gia đình.

Phát biểu tại buổi trao Giấy khai sinh, đồng chí Chủ tịch UBND xã Ngọc Lâm đã cảm ơn sự vào cuộc của VKSND khu vực 8 đã kịp thời phát hiện, kiến nghị UBND xã cấp giấy khai sinh cho công dân. Trên cơ sở kiến nghị của VKSND khu vực 8, đồng chí đã chỉ đạo Tư pháp xã rà soát, hướng dẫn, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện việc cấp giấy khai sinh cho 03 cháu khác đủ điều kiện chưa đăng ký khai sinh trên địa bàn xã. Trong thời gian tới, UBND xã sẽ tiếp tục chủ động tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, rà soát, hướng dẫn đăng ký khai sinh, nhằm kịp thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trên địa bàn xã.

Một tờ Giấy khai sinh tuy nhỏ bé nhưng lại là cơ sở pháp lý đầu tiên xác lập quyền công dân của mỗi con người, đảm bảo quyền được đi học, được chăm sóc y tế, tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, hơn thế còn mở ra cơ hội để các cháu được tiếp cận đầy đủ hơn các quyền cơ bản theo quy định của pháp luật. Qua đó cho thấy khi các cơ quan tư pháp chủ động vào cuộc bằng tinh thần trách nhiệm và sự sẻ chia, những rào cản pháp lý đối với người yếu thế từng bước được tháo gỡ.

Việc kịp thời phát hiện, xác minh và ban hành kiến nghị của VKSND khu vực 8 không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm, vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong công tác bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là đối tượng yếu thế trong xã hội mà còn cho thấy Nghị quyết số 205/2025/QH15 đã đi vào thực tiễn, thể hiện rõ hiệu quả của cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc triển khai, thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, qua đó lan tỏa thông điệp nhân văn “Không để ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình thực thi pháp luật.

Trong thời gian tới, với tinh thần chủ động, tiếp tục đưa pháp luật vào cuộc sống, tăng cường bảo vệ quyền dân sự cho các chủ thể yếu thế trong xã hội, bảo vệ lợi ích công, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 không chỉ dừng lại ở lĩnh vực hộ tịch mà còn mở rộng rà soát, nắm tình hình trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, trợ giúp xã hội…để kịp thời kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm khi cần thiết./.

                                                                                   Lan Phương – VKSND khu vực 8